از افسانه تا حقيقت
سوسكهاي زنده بدون سر
سوسكها موجودات مقاوم و سرسختي هستند كه اغلب از آنها به عنوان تنها بازماندگان احتمالي يك نبرد هستهاي ياد ميشود. اين در حالي است كه بسياري از كارشناسان و محققان بر اين باورند كه اين موجودات حتي در شرايطي كه به هر دليلي سر آنها از بدنشان جدا شود نيز قادر به ادامه زندگي هستند. در انسانها جدا شدن حتي قسمتي از سر از بدن با خونريزي بسيار شديدي همراه خواهد بود كه منجر به افت شديد فشار خون و در نتيجه كاهش اكسيژن و مواد غذايي در اندامهاي اصلي و حياتي بدن ميشود.
علاوه بر اين، تنفس از طريق دهان و بيني انجام شده و كنترل آن از طريق مغز انجام ميشود. اما در بدن سوسكها شبكه وسيعي از رگهاي خوني و مويرگهاي بسيار ظريف وجود ندارد كه باعث فشار لازم براي عبور خون از ميان اين رگها شود، به عبارت ديگر حشرات داراي سيستم گردش خون باز هستند و به همين دليل در بدن آنها فشار خون در مقايسه با فشارخون بدن انسانها به مراتب پايينتر خواهد بود.
اين موجودات مقاوم از طريق مجراهاي تنفسي كه در بخشهاي مختلف بدنشان وجود دارد تنفس ميكنند و مغز آنها هيچ نقشي در كنترل تنفس ندارد. اين در حالي است كه علاوه بر اين، اكسيژن از طريق خون به قسمتهاي مختلف بدن منتقل نميشود و مجاري تنفسي، اكسيژن را به طور مستقيم و از طريق ناي كه متشكل از شبكهاي از مجاري هوايي تنفسي است، به بافتهاي مختلف ميرساند. سوسكها موجوداتي خونسرد هستند كه در مقايسه با موجودات خونگرم به مواد غذايي كمتري براي ادامه حيات خود نياز دارند. تا زماني كه اين موجودات مورد هجوم شكارگرها قرار نگيرند، ميتوانند چندين روز آرام و بيحركت به كمك مقدار غذاي اندكي كه يك روز به بدن رساندهاند، زنده مانده و به حيات خود ادامه دهند مگر اين كه در اثر تماس با يك قارچ، يك باكتري يا يك ويروس به عفونتي مبتلا شوند.
در بدن اين حشرات تجمعي از بافت عصبي در هر قسمت از بدن وجود دارد كه قادر است انجام فعاليتهاي عصبي در واكنش به محركهاي مختلف را عهدهدار شود و به همين دليل حتي بدون وجود مغز نيز انجام فعاليتهاي ساده در واكنش به محركهاي عصبي امكانپذير خواهد بود. البته در اين گروه از حشرات مجموعهاي از اطلاعات حسي از قسمتهاي مختلف بدن به مغز ارسال ميشود كه بدون دريافت اين اطلاعات مغز ديگر قادر به انجام وظايف طبيعي خود نخواهد بود. در چنين شرايطي قدرت يادگيري در حشره به ميزان قابل توجهي كاهش مييابد.
جالب است بدانيد كه پس از جدا شدن سر از بدن، سر اين حشره نيز ميتواند به تنهايي و براي مدت زمان محدودي همچنان زنده بماند كه در صورت دريافت موادغذايي و كاهش دماي محيط، زمان ماندگاري آن افزايش خواهد يافت.
مريم وكيلي
برگرفته از روزنامه ی جام جم- پنجشنبه 29 بهمن 1388

هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر